Zeeland

Afgerond onderzoek naar begraafplaatsen in Zeeland

Goes – Zeeland
Rond het midden van de veertiende eeuw heeft er in Goes een aantal uit Frankrijk gevluchte joden gewoond. Daarna wordt er eeuwenlang niets vermeld over joodse inwoners in de plaats.
Rond 1835 wonen er weer joden in Goes, die voor hun godsdienstoefeningen bijeenkomen in een privé-huis. De joodse gemeente krijgt in 1836 een onafhankelijke status. Er wordt een synagoge gebouwd, die in 1881 grondig gerenoveerd wordt. Ook was er sedert 1835 een joodse begraafplaats in gebruik.
Midden negentiende eeuw is de joodse gemeenschap van Goes op zijn hoogtepunt, daarna zet de neergang in. In 1911 wordt de joodse gemeente van Goes bij die van Middelburg gevoegd. De weinige joden, die aan het begin van de bezetting nog in Goes woonden zijn via Amsterdam en Westerbork naar Polen gedeporteerd en daar vermoord. De joodse begraafplaats wordt tegenwoordig door de plaatselijke autoriteiten onderhouden.

De kentekenende familie van de resterende stenen is de familie Bannet.

[ Bron: website van het Joods Historisch Museum ]
Vlissingen – Zeeland
Uit de bron blijkt dat tot de stichting van de begraafplaats in de Julianalaan in Vlissingen een Joodse begraafplaats bestond, waarvoor op 29 maart 1738 toestemming was gegeven, tesamen met een synagoge.

Van deze oude begraafplaats is geen restant overgebleven en de locatie is ook niet bekend. De bron geeft als mogelijkheid, dat deze zich bevond waar nu de begraafplaats Julianalaan zich bevindt.
Ook na de ingebruikname van de lokale begraafplaatsen zijn lang niet alle in Vlissingen overleden Joden ter plaatse begraven; sommigen gaven er de voorkeur aan te worden begraven bij familieleden op de Walensingel te Middelburg of elders.
Vast staat dat tot 1867 Vlissingse Joden ook werden begraven te Middelburg, waarvoor een regeling was getroffen tussen beide gemeentes.

De bron noemt de grafsteen van Philip de Leef Jr. – (133)04 – voor wie het lidmaatschap van de Vlissingse vrijmetselaarsloge belangrijk was, hetgeen op de steen tot uiting komt.

De begraafplaats Julianalaan , gesticht in 1867 , en gesloten in 1907, heeft een fraaie smeedijzerenpoort (geschonken in 1907 vlak voordat de begraafplaatsl werd gesloten).
Na de sluiting werd een nieuwe locatie gevonden in de Vredehoflaan en eigenlijk had deze poort daar gezet moeten worden.
Na een tussenpauze o.m. door de vernielingen t.g.v. de oorlogshandelingen, maar in hoofdzaak omdat de begraafplaats aan de Walensingel te Middelburg vol begon te raken, werd de begraafplaats aan de Vredehoflaan op 16 mei 2004 opnieuw in gebruik gesteld.
Door de oorlogshandelingen van 1940 tot 1944 hebben de graven in beide begraafplaatsen ernstig te lijden gehad door borbardementen, e.d. en de inundatie van Walcheren door de geallieerden.
Grote schade werd veroorzaakt door het stromende zoute zeewater en modder.
Na terugzetting van een aantal grafstenen werd door het NIK een restauratie uitgevoerd.
In 2006 werd het terrein op de Julianalaan opgeknapt en omrasterd.
De algemene Noorderbegraafplaats aan de President Rooseveltlaan bevat oorlogsgraven van gevallenen afkomstig uit diverse landen. De Joodse graven hiervan zijn herkenbaar aan de grafsteen met davidster. Deze graven zijn niet opgenomen in het Stenen Archief.

Opgesteld door Ben Noach (2021).

[ Bron: Ontleend aan Joods Vlissingen – Een roerige en bewogen geschiedenis (Cees Sleutel, Adri Meerman, Jacques de Hond en Jules Braat) ]